Jeśli chcemy zrobić ptakom zimową stołówkę, to co powinno się znaleźć w menu, a czego absolutnie nie podawać. Wyjaśnia Marek Maruszczak autor m.in. książki „Głupie ptaki Polski. Przewodnik świadomego obserwatora”.
Katarzyna Kamyczek: Panie Marku, zacznijmy od klasyki – sikorki: czy lepiej je witać słoninką, ziarnem, a może od razu pizzą dla ptasich smakoszy?
Marek Maruszczak: Zdecydowanie nie pizzą ani soloną słoniną. Tym można dokarmiać mnie gdyby ktoś miał ochotę. Dla ptaków zostawmy słonecznik, kule tłuszczowe bez siatek, orzechy niesolone i nieprażone, płatki owsiane i jabłka.
Gdzie najlepiej zostawiać ptasie „przekąski” – na parapecie, balkonie, a może w ogrodzie-parku, żeby było trochę prywatności?
Najbezpieczniej dla ptaków jest ustawić karmnik w pobliżu krzewów, w których mogłyby się schronić w razie czego przed krogulcem. Tylko też nie bezpośrednio w krzakach, bo inaczej robimy karmnik dla kota, a nie ptaków. 2-5 metrów od zarośli powinno wystarczyć i na wysokości powyżej 1,5 m. Jest też zasada dotycząca okien, czyli mniej niż metr lub więcej niż 10 metrów od szyby, żeby ograniczyć ryzyko kolizji na linii ptak-okno.
Czy są takie przysmaki, które ptaki uwielbiają, ale my absolutnie nie powinniśmy im podawać?
Najpopularniejszy ptasi fastfood to chleb i bułki, które zapychają, a mają niewiele wartości. Wielu ptakom pieczywo może wręcz szkodzić.
Poza tym wszystko, co prażone, solone i przetworzone. W tym solone i prażone orzechy, słonecznik i resztki z kuchni z przyprawami, czyli to co nam smakuje najbardziej.
Zimowa stołówka – to raczej menu „bufet” dla wszystkich czy specjalne dania dla konkretnych gatunków?
Zarówno bufet jak i formę podania można dostosować do klienta. Słonecznik i kule tłuszczowe w formie wieszanej przyciągną sikory, kowaliki oraz dzięcioły.
Rurki/podajniki z drobnym ziarnem to ulubiony rodzaj lokalu wróbli i dzwońców.
Owies lub proso rozsypane na tacy ułożonej na stole, lub wprost na ziemi zainteresują między innymi trznadle, mazurki oraz gołębie.
Owoce — na przykład połówki jabłek ściągną do nas kosa, drozda lub dzieci sąsiadów.
Jakie małe triki sprawiają, że ptaki chętniej odwiedzają nasze stołówki – np. położenie w cieniu, blisko krzewów, czy raczej w pełnym widoku?
Częściowo już o tym wspomniałem. Jeżeli ptaki będą miały możliwość skrycia się w krzewach przed krogulcem, to chętniej pojawią się w karmniku. Jedzenie warto też zostawiać w stałych i zacienionych miejscach, żeby tłuszcz nie zjełczał tak szybko no i żeby ptaki wiedziały, pod jaki adres dokładnie się udać. Warto raz na 1-2 tygodnie przemyć karmnik ciepłą wodą, a jeżeli zobaczymy chore ptaki to przerwać na jakiś czas dokarmianie i zdezynfekować restaurację.
A czy zdarzają się „niespodziewani goście” – np. ptaki, które przychodzą, bo zobaczyły innych przy stołówce?
Tak na przykład krogulec, który zawsze chętnie podje sobie karmnikowych gości. Wtedy można zdjąć karmnik na tydzień, żeby nieproszeniec poszukał sobie innej jadłodajni.
Z mniej makabrycznych to wiewiórka, kowalik albo dzięcioł no i w ogóle – kolejny przedstawiciel danego gatunku. Ptaki uczą się od siebie nawzajem i kiedy jeden w końcu odważy się do nas zajrzeć prawie na pewno prędzej czy później wpadną jego koledzy albo rywale.
Klimat się zmienia – zim brak, czy to wpływa na ptasie zaopatrzenie o tej porze roku?
Łagodniejsze zimy oznaczają, że ptakom łatwiej jest znaleźć jedzenie. Z drugiej strony w przypadku gwałtownego załamania pogody trudniej im to wytrzymać i wtedy powinniśmy przede wszystkim je dokarmiać. Wyższe temperatury oznaczają również, że to, co zostawimy w karmniku, szybciej się zepsuje, więc powinniśmy częściej sprzątać i po ptakach i po sobie.
(*) Marek Maruszczak, polski pisarz, który zyskał uznanie dzięki swojemu oryginalnemu podejściu do literatury przyrodniczej, nadając jej przystępną formę i wzbogacając o śmieszne akcenty. Jego twórczość to wyjątkowy mariaż, w którym humor i przyroda splatają się, tworząc fascynującą opowieść o wspaniałym świecie natury.
foto tytułowe: Lidia Stawińska | unsplash.com
